Có nên cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm không?
Nên tránh cắm đũa dựng đứng vào cơm. Khi tạm nghỉ, hãy đặt đũa lên gác đũa hoặc gác ngang miệng bát.
Cẩm nang phép lịch sự
Tìm theo từ khóa hoặc danh mục. Có thể gõ từ tiếng Nhật bằng romaji (sushi, onsen…).
60 phép lịch sự
Có được ăn sushi bằng tay không?
Được. Sushi nắm (nigiri) có thể ăn bằng tay hoặc bằng đũa; cả hai đều bình thường.
Ăn ramen húp sột soạt có được không?
Húp mì thành tiếng thường được chấp nhận, nhưng không bắt buộc. Ăn nhẹ nhàng cũng hoàn toàn được.
Có nên chuyển thức ăn từ đũa sang đũa không?
Tránh chuyển thức ăn trực tiếp từ đũa của mình sang đũa người khác. Hãy đặt lên đĩa trước rồi để họ tự gắp.
Có bắt buộc phải nói "itadakimasu" không?
"Itadakimasu" trước khi ăn và "gochisosama" sau khi ăn là phong tục phổ biến, không phải luật hay quy định. Nói ra là cách hay để bày tỏ lòng biết ơn.
Chia món ăn đĩa lớn thế nào?
Đừng ăn trực tiếp từ đĩa chung: hãy lấy ra đĩa nhỏ của mình trước. Có đũa chung thì dùng đũa chung.
Có được nghe gọi điện thoại trên tàu không?
Thông thường nên tránh gọi điện trên tàu và xe buýt. Hãy để điện thoại ở chế độ im lặng ("manner mode").
Lên tàu có phải để người xuống trước không?
Có. Hãy đứng chờ hai bên cửa và chỉ lên sau khi mọi người đã xuống hết.
Ai được dùng ghế ưu tiên?
Ghế ưu tiên dành cho người cao tuổi, người khuyết tật, người mang thai, người đi cùng trẻ nhỏ và những ai cần. Hãy nhường khi có người cần.
Để hành lý lớn ở đâu trên tàu?
Hãy để hành lý ở chỗ không cản trở người khác. Trên Shinkansen Tokaido và một số tuyến, hành lý có tổng ba chiều trên 160 cm phải đặt trước.
Có được ăn uống trên tàu ở Nhật không?
Ăn ekiben (cơm hộp nhà ga) trên Shinkansen và tàu tốc hành đặc biệt là chuyện bình thường. Trên tàu đi làm, tàu địa phương và tàu điện ngầm, mọi người thường tránh ăn.
Nói chuyện trên tàu to cỡ nào thì được?
Nói chuyện trên tàu và xe buýt không sao, nhưng mọi người thường nói nhỏ để không làm phiền người khác.
Có phải tắm rửa trước khi vào onsen không?
Có. Hãy tắm rửa ở khu vực tắm và xả sạch xà phòng trước khi vào bồn.
Có được nhúng khăn vào nước onsen không?
Không nên để khăn chạm vào nước trong bồn. Hãy đặt khăn trên đầu hoặc để bên ngoài bồn.
Có hình xăm thì có được vào onsen không?
Tùy cơ sở. Có nơi từ chối, có nơi chào đón khách có hình xăm, vì vậy hãy kiểm tra trước.
Có mặc đồ bơi khi tắm onsen không?
Ở onsen và nhà tắm công cộng thông thường, bạn tắm khỏa thân, không mặc đồ bơi. Tuy nhiên, một số cơ sở yêu cầu đồ bơi hoặc đồ tắm chuyên dụng.
Có được chụp ảnh trong phòng thay đồ và phòng tắm không?
Không. Chụp ảnh trong phòng thay đồ và khu vực tắm bị nghiêm cấm để bảo vệ quyền riêng tư của người khác. Hãy cất điện thoại trong tủ khóa.
Cần lưu ý gì về tóc và hành vi khi tắm onsen?
Buộc tóc dài để tóc không chạm nước. Đừng bơi hay làm nước bắn tung tóe; hãy tận hưởng yên tĩnh.
Cách lễ ở đền thần đạo và chùa có giống nhau không?
Không. Ở đền thần đạo, cách cơ bản là cúi chào hai lần, vỗ tay hai lần và cúi chào một lần; ở chùa thì chắp tay lặng lẽ, không vỗ tay.
Có được chụp ảnh ở đền và chùa không?
Tùy chỗ. Phần lớn khuôn viên được chụp, nhưng bên trong chính điện và tượng Phật thường bị cấm chụp.
Ở temizuya cần làm gì?
Đây là nơi rửa tay và súc miệng trước khi lễ. Đừng chạm môi vào gáo; hãy súc miệng bằng nước hứng trong lòng bàn tay.
Khi đi qua cổng torii có phong tục gì?
Nhiều người khẽ cúi chào trước cổng torii và đi lệch khỏi chính giữa lối đi một chút. Đây là cử chỉ tôn kính, không phải quy định.
"Hai cúi, hai vỗ tay, một cúi" có giống nhau ở mọi nơi không?
"Hai cúi, hai vỗ tay, một cúi" là cách cơ bản ở nhiều đền, nhưng một số đền có cách riêng. Ở chùa Phật giáo, người ta không vỗ tay.
Tiền công đức ở đền có số tiền cố định không?
Tiền công đức (osaisen) không có số tiền cố định. Bao nhiêu cũng được; đó là cách thể hiện tấm lòng.
Vào nhà người Nhật có phải cởi giày không?
Có. Ở hầu hết nhà Nhật, bạn cởi giày ở lối vào (genkan) trước khi bước vào trong.
Có được đi dép trên chiếu tatami không?
Hãy cởi dép trước khi vào phòng chiếu tatami. Đi trên tatami bằng tất hoặc chân trần.
Có được đi dép nhà vệ sinh ra ngoài không?
Dép nhà vệ sinh chỉ dùng bên trong nhà vệ sinh. Khi ra, hãy cởi ra và đổi lại dép của mình.
Khi được mời đến nhà người Nhật nên chào thế nào?
Khi bước vào nhà, người ta thường nói "ojamashimasu", và khi ra về thì nói "ojamashimashita".
Đến thăm nhà có cần mang quà không?
Không bắt buộc, nhưng nhiều người mang một món quà nhỏ như bánh kẹo khi đến thăm nhà người khác.
Đến nhà người khác sớm hơn giờ hẹn có được không?
Đúng giờ được coi trọng, nhưng khi đến thăm nhà, nhiều người tránh đến quá sớm và cố gắng đến vào khoảng giờ đã hẹn.
Người Nhật có cúi chào không?
Có, khi chào hỏi hoặc cảm ơn. Với du khách, khẽ gật đầu hoặc cúi nhẹ (eshaku) hầu như luôn là đủ.
"Sumimasen" chỉ dùng để xin lỗi thôi sao?
Không. "Sumimasen" còn dùng để gọi ai đó, xin nhường đường và cảm ơn.
Lần đầu gặp có ôm hay bắt tay không?
Lời chào thường ngày ở Nhật ít có tiếp xúc cơ thể như ôm hay bắt tay. Cúi chào nhẹ là lựa chọn an toàn.
Kính ngữ (keigo) được dùng khi nào?
Keigo là cách nói lịch sự dùng với khách hàng, người trên và người mới gặp lần đầu. Với du khách, thể lịch sự cơ bản "desu/masu" hoặc tiếng Anh là đủ để truyền đạt ý mình.
Vì sao người Nhật thêm "-san" sau tên?
"-san" là hậu tố lịch sự thêm vào tên người khác, không phân biệt giới tính hay tuổi tác. Không bao giờ thêm vào tên của chính mình.
Phép lịch sự khi trao đổi danh thiếp là gì?
Nhận danh thiếp bằng hai tay, xem kỹ, rồi đặt trên bàn trong suốt buổi họp.
Ít thùng rác thì phải làm sao?
Ở Nhật có ít thùng rác công cộng, vì vậy hãy mang rác theo và bỏ khi tìm được thùng phù hợp, hoặc mang về chỗ ở.
Hút thuốc ngoài phố có những quy định gì?
Theo luật, nơi trong nhà có nhiều người sử dụng về nguyên tắc cấm hút thuốc. Ngoài trời, nhiều nơi có quy định địa phương cấm hút thuốc trên đường, có nơi bị phạt tiền. Hãy dùng khu vực hút thuốc được chỉ định.
Có được tự ý chụp ảnh người lạ không?
Hãy hỏi trước khi chụp rõ mặt một người bạn không quen. Đặc biệt, tránh đi theo trẻ em hoặc người mặc kimono để chụp.
Vừa đi vừa ăn có được không?
Không có luật cấm trên toàn quốc, nhưng ở nơi đông người, mọi người được mong đợi dừng lại để ăn vì người khác. Một số khu du lịch đề nghị du khách hạn chế.
Người Nhật xếp hàng như thế nào?
Ở nhà ga, cửa hàng nổi tiếng và sự kiện, hãy xếp vào cuối hàng theo biển báo hoặc vạch trên sàn. Không chen ngang.
Cần lưu ý gì ở bảo tàng và phòng tranh?
Trong phòng trưng bày, hãy xem lặng lẽ và không chạm vào tác phẩm. Quy định chụp ảnh và ghi chép khác nhau tùy cơ sở, nên hãy làm theo biển báo.
Ở Nhật có cần tip không?
Ở Nhật, nhìn chung không có thói quen tip ở nhà hàng, taxi, khách sạn… Một lời cảm ơn là đủ.
Hủy đặt bàn nhà hàng thế nào?
Nếu không đến được, hãy liên lạc và hủy càng sớm càng tốt. Nếu đến muộn cũng nên báo cho nhà hàng.
Xếp hàng trong cửa hàng thế nào?
Xếp thành một hàng theo dấu chân trên sàn hoặc biển "vui lòng xếp hàng tại đây", rồi lần lượt đến quầy thanh toán.
Phép lịch sự khi dùng phòng thử đồ là gì?
Hãy báo nhân viên khi muốn thử đồ. Ở nhiều phòng thử, bạn cởi giày trước khi bước vào.
Tiếng ồn và không gian chung trong khách sạn cần lưu ý gì?
Hãy giữ yên lặng ở hành lang, sảnh và các khu vực chung, nhất là ban đêm. Có được mặc yukata hay đi dép ra khỏi phòng hay không tùy từng cơ sở.
Có bắt buộc dùng khay đựng tiền không?
Nếu quầy thanh toán có khay, mọi người thường đặt tiền lên đó. Tuy nhiên đó không phải quy định, và đôi khi nhân viên nhận tiền bằng tay.
Mặc gì khi dự đám cưới ở Nhật?
Khách thường ăn mặc trang trọng. Nữ tránh màu trắng – màu của cô dâu, còn nam thường mặc vest tối màu với cà vạt trắng hoặc màu sáng.
Đi đám tang ở Nhật thường mặc gì?
Thường mặc màu đen hoặc màu trầm. Tránh đồ trang trí lấp lánh, phụ kiện lòe loẹt, lông thú và họa tiết da thú.
Trao tiền mừng thế nào?
Không đưa tiền mặt trần: hãy cho vào phong bì chuyên dụng và trao bằng hai tay. Với đám cưới, thường dùng tiền mới.
Ai dâng hương ở tang lễ cũng làm giống nhau sao?
Số lần và cách dâng hương khác nhau tùy tông phái Phật giáo. Nếu không chắc, chỉ cần làm theo người phía trước, nhà sư hoặc tang chủ.
Quà mừng có quy định gì không?
Không có quy định pháp luật nào, nhưng một số người tránh những món gắn với điềm xấu, như bộ 4 hoặc 9 món, hay dao làm quà cưới. Quan niệm này đang thay đổi.
Hồi đáp thiệp cưới hay tin tang lễ thế nào?
Hãy hồi đáp thiệp cưới càng sớm càng tốt trước hạn. Tang lễ thường không có thiệp mời; nếu không thể đến, hãy gửi lời chia buồn theo cách không gây phiền cho gia đình.
Ngắm hoa anh đào cần lưu ý những phép lịch sự nào?
Chỗ ngồi ai đến trước được trước, và chiếm nhiều chỗ hơn cần thiết là bất lịch sự. Hãy mang rác về, và tuyệt đối không bẻ cành hay hái hoa.
Đi lễ đầu năm (hatsumode) thế nào?
Hatsumode là lần đầu tiên trong năm đến đền hoặc chùa. Cách lễ như bình thường: ở đền cúi hai lần, vỗ tay hai lần, cúi một lần; ở chùa chắp tay lặng lẽ.
Có được chụp ảnh ở lễ hội không?
Ở hầu hết lễ hội, bạn có thể chụp ảnh khi xem, nhưng đừng cản trở đoàn rước hay nghi lễ, và hãy làm theo hướng dẫn của ban tổ chức.
Cần lưu ý gì khi lễ hội đông người?
Ở lễ hội đông đúc, hãy làm theo hướng dẫn của nhân viên và bảo vệ, không dừng lại đột ngột hay đi ngược dòng người.
Có được giữ chỗ tùy ý để xem pháo hoa không?
Quy định giữ chỗ khác nhau tùy sự kiện. Có nơi có ghế trả phí, hoặc cấm/giới hạn việc giữ chỗ, nên hãy kiểm tra thông tin chính thức.
Lễ Obon có những phong tục gì?
Obon là dịp đón linh hồn tổ tiên về nhà và tưởng nhớ họ. Phần lớn các vùng tổ chức vào giữa tháng 8, một số nơi vào giữa tháng 7.