Phép lịch sự bất ngờ

Được. Sushi nắm (nigiri) có thể ăn bằng tay hoặc bằng đũa; cả hai đều bình thường.

Người ta cho rằng nigiri sushi khởi đầu là món ăn nhanh ở các quầy hàng rong, vì vậy mỗi miếng đều vừa một miếng ăn.

Húp mì thành tiếng thường được chấp nhận, nhưng không bắt buộc. Ăn nhẹ nhàng cũng hoàn toàn được.

Người ta cho rằng húp mì cùng không khí giúp sợi mì nóng nguội bớt và dậy mùi thơm hơn, nên việc này từ lâu đã được chấp nhận với các món mì.

"Itadakimasu" trước khi ăn và "gochisosama" sau khi ăn là phong tục phổ biến, không phải luật hay quy định. Nói ra là cách hay để bày tỏ lòng biết ơn.

Thường được giải thích là lời cảm ơn sự sống của thực phẩm, người nấu và người làm ra nguyên liệu. Câu này được dùng tách biệt với lời cầu nguyện của bất kỳ tôn giáo cụ thể nào.

Ghế ưu tiên dành cho người cao tuổi, người khuyết tật, người mang thai, người đi cùng trẻ nhỏ và những ai cần. Hãy nhường khi có người cần.

Không phải nhu cầu nào cũng nhìn thấy được. Ở Nhật có "huy hiệu thai sản" (maternity mark) cho người mang thai giai đoạn đầu, và "help mark" màu đỏ cho biết người đeo có thể cần hỗ trợ.

Ăn ekiben (cơm hộp nhà ga) trên Shinkansen và tàu tốc hành đặc biệt là chuyện bình thường. Trên tàu đi làm, tàu địa phương và tàu điện ngầm, mọi người thường tránh ăn.

Trên tàu chặng ngắn có nhiều người đứng, mùi đồ ăn hay đồ ăn rơi vãi dễ làm phiền người khác. Trên tàu đường dài, ăn ekiben là một phần niềm vui của chuyến đi.

Tùy cơ sở. Có nơi từ chối, có nơi chào đón khách có hình xăm, vì vậy hãy kiểm tra trước.

Một số người Nhật gắn hình xăm với những hình ảnh nhất định, nên các cơ sở tự đặt quy định riêng. Năm 2016, Cục Du lịch Nhật Bản đã chia sẻ với các cơ sở tắm những ví dụ cách ứng xử với du khách nước ngoài có hình xăm, như che bằng miếng dán hoặc giới thiệu phòng tắm riêng.

Ở onsen và nhà tắm công cộng thông thường, bạn tắm khỏa thân, không mặc đồ bơi. Tuy nhiên, một số cơ sở yêu cầu đồ bơi hoặc đồ tắm chuyên dụng.

Văn hóa tắm của Nhật dựa trên việc tắm rửa trước rồi ngâm mình không mặc quần áo. Cũng có quan niệm không để sợi vải và bụi bẩn từ đồ bơi lẫn vào nước.

Không. Ở đền thần đạo, cách cơ bản là cúi chào hai lần, vỗ tay hai lần và cúi chào một lần; ở chùa thì chắp tay lặng lẽ, không vỗ tay.

Thần đạo và Phật giáo có cách cầu nguyện khác nhau. Tiếng vỗ tay (kashiwade) ở đền được xem là thể hiện lòng kính trọng với thần linh, còn ở chùa người ta cầu nguyện bằng cách chắp tay (gassho).

"Hai cúi, hai vỗ tay, một cúi" là cách cơ bản ở nhiều đền, nhưng một số đền có cách riêng. Ở chùa Phật giáo, người ta không vỗ tay.

Cách lễ bái đã thay đổi qua lịch sử lâu dài. Truyền thống riêng của từng vùng và từng đền vẫn được coi trọng, nên không phải đền nào cũng dùng cùng một hình thức.

Tiền công đức (osaisen) không có số tiền cố định. Bao nhiêu cũng được; đó là cách thể hiện tấm lòng.

Tiền công đức thể hiện lòng biết ơn và lời cầu nguyện với thần linh hay chư Phật. Số tiền không quyết định điều ước có thành hay không.

Hãy cởi dép trước khi vào phòng chiếu tatami. Đi trên tatami bằng tất hoặc chân trần.

Tatami là sàn làm từ cỏ cói mỏng manh, nơi người ta ngồi và nằm. Dép làm chiếu nhanh hỏng và mang bụi bẩn vào, nên người ta đi chân trên đó.

Dép nhà vệ sinh chỉ dùng bên trong nhà vệ sinh. Khi ra, hãy cởi ra và đổi lại dép của mình.

Thói quen này tách biệt nhà vệ sinh với phần còn lại của ngôi nhà để giữ vệ sinh. Nhiều người sẽ để ý nếu ai đó đi dép nhà vệ sinh ra hành lang hay vào phòng.

Đúng giờ được coi trọng, nhưng khi đến thăm nhà, nhiều người tránh đến quá sớm và cố gắng đến vào khoảng giờ đã hẹn.

Giữ đúng giờ hẹn được coi là tôn trọng thời gian của người khác. Với việc thăm nhà, còn có thêm sự chu đáo với việc chuẩn bị của chủ nhà.

Có, khi chào hỏi hoặc cảm ơn. Với du khách, khẽ gật đầu hoặc cúi nhẹ (eshaku) hầu như luôn là đủ.

Cúi chào là cách người Nhật thể hiện sự tôn trọng và lòng biết ơn bằng cử chỉ. Độ sâu và thời gian cúi có thể thể hiện mức độ cảm xúc, nhưng không biết các quy tắc chi tiết cũng không bị coi là bất lịch sự.

Không. "Sumimasen" còn dùng để gọi ai đó, xin nhường đường và cảm ơn.

"Sumimasen" mang ý "xin lỗi vì đã làm phiền". Vì vậy nó được dùng cả khi xin lỗi lẫn khi cảm ơn.

Ở Nhật có ít thùng rác công cộng, vì vậy hãy mang rác theo và bỏ khi tìm được thùng phù hợp, hoặc mang về chỗ ở.

Thùng rác được giảm bớt vì nhiều lý do như an ninh và công tác bảo trì. Thay vào đó, ý thức tự mang rác của mình về nhà được nhiều người chia sẻ.

Không có luật cấm trên toàn quốc, nhưng ở nơi đông người, mọi người được mong đợi dừng lại để ăn vì người khác. Một số khu du lịch đề nghị du khách hạn chế.

Vừa đi vừa ăn ở nơi đông người dễ làm bẩn quần áo người khác và để lại vụn thức ăn hay rác.

Ở Nhật, nhìn chung không có thói quen tip ở nhà hàng, taxi, khách sạn… Một lời cảm ơn là đủ.

Ở Nhật, người ta thường hiểu rằng giá đã bao gồm dịch vụ. Một số nhà hàng còn tính sẵn phí dịch vụ hoặc phí chỗ ngồi (otoshi) vào hóa đơn.

Nếu quầy thanh toán có khay, mọi người thường đặt tiền lên đó. Tuy nhiên đó không phải quy định, và đôi khi nhân viên nhận tiền bằng tay.

Người ta cho rằng khay giúp việc trao tiền rõ ràng để cả nhân viên và khách dễ kiểm tra số tiền, đồng thời không cần chạm tay nhau.

Không đưa tiền mặt trần: hãy cho vào phong bì chuyên dụng và trao bằng hai tay. Với đám cưới, thường dùng tiền mới.

Người ta cho rằng tiền mới thể hiện bạn đã chuẩn bị riêng cho ngày này. Với tang lễ thì ngược lại: tiền mới có thể khiến người ta nghĩ cái chết đã được dự đoán trước.

Số lần và cách dâng hương khác nhau tùy tông phái Phật giáo. Nếu không chắc, chỉ cần làm theo người phía trước, nhà sư hoặc tang chủ.

Dâng hương (oshoko) là nghi lễ Phật giáo dùng hương thơm để thanh tịnh tâm và không gian, đồng thời tưởng nhớ người đã khuất. Mỗi tông phái có cách truyền lại riêng.

Obon là dịp đón linh hồn tổ tiên về nhà và tưởng nhớ họ. Phần lớn các vùng tổ chức vào giữa tháng 8, một số nơi vào giữa tháng 7.

Đây là lễ truyền thống dựa trên niềm tin rằng linh hồn tổ tiên trở về nhà, được cho là sự kết hợp giữa nghi lễ Phật giáo và tín ngưỡng dân gian lâu đời. Múa bon odori cũng được cho là bắt nguồn từ điệu múa an ủi linh hồn.